Objawy niedoboru żelaza i jak mu zapobiegać

W naszym artykule o znaczeniu żelaza pisaliśmy o tym, dlaczego tak ważne jest, aby organizm miał do dyspozycji odpowiednią ilość żelaza, a w tym artykule dowiesz się, na jakie objawy zwracać uwagę i jak uniknąć niedoboru żelaza.

W poprzednim wpisie przedstawiliśmy związek między żelazem a hemoglobiną oraz wyjaśniliśmy, dlaczego dbanie o zapasy żelaza w organizmie jest tak ważne dla sportowców.

Sprawdźmy, na jakie objawy warto zwrócić uwagę, ponieważ mogą wskazywać na niedobór żelaza lub anemię z niedoboru żelaza – i, co jeszcze ważniejsze, jak im zapobiegać.

To nie to samo

Na samym początku trzeba podkreślić, że niedoboru żelaza i anemii z niedoboru żelaza (niedokrwistości) nie można stawiać na równi. Niedobór żelaza oznacza, że zapasy żelaza w organizmie są niskie, ale nie jest to równoznaczne z rozwojem anemii. Jeśli poziom ferrytyny i żelaza jest niski, ale poziom hemoglobiny i hematokryt są prawidłowe, mówimy o niedoborze żelaza.

Jeśli natomiast obniżone są również hemoglobina i hematokryt, mamy już niestety do czynienia z anemią. Warto szczególnie dbać o zapobieganie obu tym stanom, ponieważ choć są odwracalne, ich leczenie może trwać nawet 3–6 miesięcy.

Na co zwracać uwagę?

Do najczęstszych objawów należą:

• Zmęczenie
• Osłabienie (osłabienie mięśni)
• Duszność
• Nieregularne bicie serca
• Ból głowy
• Obniżenie poziomu tlenu we krwi

Jeśli zauważysz u siebie takie objawy, zawsze zgłoś się do lekarza, aby na podstawie badań laboratoryjnych można było postawić dokładną diagnozę!

Zapobieganie

Ponieważ żelazo jest niezbędnym mikroelementem, organizm nie potrafi go wytworzyć samodzielnie, dlatego można je uzupełniać wyłącznie z zewnątrz, najskuteczniej poprzez dietę. Jak pisaliśmy w poprzednim artykule, osobom na diecie wegańskiej i wegetariańskiej trudniej jest uzupełniać ten mikroelement.

Wynika to z tego, że żelazo w żywności występuje w formie hemowej i niehemowej, przy czym żelazo hemowe jest łatwiej przyswajane przez organizm. Podczas gdy mięso, uważane za dobre źródło żelaza, zawiera obie formy, źródła roślinne zawierają wyłącznie formę niehemową. Oczywiście odpowiednią ilość żelaza można uzyskać także z pożywienia roślinnego (np. zbóż, fasoli czy ogólnie ciemnozielonych liściastych warzyw), ale wymaga to dokładniejszego zaplanowania diety, aby zaspokoić także tę potrzebę.

Warto zwracać uwagę na to, z czym spożywasz żelazo. Witamina C może zwiększać wchłanianie żelaza, natomiast fityniany zawarte w orzechach, roślinach strączkowych i pełnoziarnistych produktach zbożowych oraz kawa, herbata, kakao i czerwone wino mogą hamować wchłanianie żelaza niehemowego.

Tylko pod kontrolą!

Bardzo ważne jest, aby nie stwierdzać niedoboru żelaza ani anemii z niedoboru żelaza wyłącznie na podstawie objawów, bez badań laboratoryjnych.

Pod żadnym pozorem nie zaczynaj suplementacji żelaza bez nadzoru lekarza i stałego monitorowania, ponieważ nadmiar żelaza dostarczonego do organizmu jest magazynowany i w ciężkich przypadkach może prowadzić nawet do zatrucia!

Yolanda Díaz Tarragó – zdjęcie pobrane z serwisu Pixabay.